Jak zadbać o nawodnienie konia? Jaka jest rola elektrolitów w diecie koni?

Nawodnienie organizmu to podstawa utrzymania w zdrowiu każdego organizmu. Odpowiednia ilość spożywanej wody gwarantuje prawidłową pracę wszystkich narządów. Konie, ze względu na swoja masę ciała potrzebują dziennie pobrać nawet 50 litrów wody. Pamiętajmy jednak, że za odpowiednie nawodnienie organizmu nie odpowiada sam płyn ale również zawarte w nim poziomy rozpuszczalnych elektrolitów oraz ich poziom w organizmie. Są to jony m. in. sodu, potasu, wapnia, chloru, magnezu. To właśnie dzięki temu odpowiednia ilość wody ma szansę się wchłonąć. 

Skutki odwodnienia

Brak dostępu do wody może być śmiertelny w sutkach. Wcale nie musi trwać długo, aby u konia w wyniku odwodnienia doszło do powstania problemów zdrowotnych. Bardzo częstym powikłaniem braku dostępu do wody jest przeładowanie okrężnicy dużej. Nagromadzona w jelitach duża ilość treści roślinnych, bez odpowiedniej ilości wody ulega przesuszeniu, robi się twarda i zbrylona, co uniemożliwia prawidłowy pasaż. W efekcie dochodzi do zatkania jelita i pojawienia się objawów kolkowych.

Brak możliwości swobodnego pobierania wody dla wielu koni jest czynnikiem stresowym. Szczególnie, jeżeli ograniczenie w dostępie jest długotrwałe i cykliczne. Dla konia, który wcześniej spędzał czas w boksie z automatycznym poidłem, nagła zmian sposobu otrzymywania wody na pojenie z wiadra 2-3 razy dziennie może wywoływać stres. Długotrwałe narażenie na takie ograniczenia niestety skutkują często pojawieniem się na przykład choroby wrzodowej.

W skrajnych przypadkach, podczas upalnych dni, w czasie długiego transportu, czy w wyniku intensywnych treningów, może dochodzić do wystąpienia skrajnych objawów odwodnienia. Jest to między innymi, apatia, osłabienie, brak apetytu, suchość błon śluzowych, wzrost liczby tętna i oddechów. Stan odwodnienia możemy łatwo zbadać poprzez test fałdu skórnego. Polega on na uszczypnięciu skóry na szyi konia i obserwacji jego powrotu do stanu wyjściowego. U zdrowego zwierzęcia skóra wraca na swoje miejsce natychmiast. Przy odwodnieniu wypukłość skóry może utrzymywać się nawet kilka sekund.

Stały dostęp do wody

Chcąc uniknąć poważnych powikłać, a nawet śmierci zwierzęcia, powinniśmy zapewnić koniom stały dostęp do wody przez całą dobę. Istotne jest regularne sprawdzanie i czyszczenie poideł automatycznych. Zalegający w nich bród lub awarie techniczne mogą zaburzyć prawidłowe pobieranie wody przez konia.

W przypadku braku poideł automatycznych woda powinna być stale dostępna w poidłach klasycznych. Regularne uzupełnianie jej powinno zapewnić skrócenie czasu bez wody do minimum. Tu również koniecznie należy zadbać o czystość. Poidła powinny być regularnie myte i odkażane. Istotna jest również monitorowanie ewentualnego zamarzania wody zimą.

Często pomijaną kwestią jest dostęp do wody na pastwisku. Nawet jeżeli jest to pastwisko trawiaste, to soczyste rośliny nie pokryją zapotrzebowania na wodę. Niestety zdarza się ze na wybiegach z sianem, również nie ma wody. Nawet jeżeli koń spędza tam tylko kilka godzin w ciągu doby, konieczne jest zapewnienie mu swobodnego pojenia.

Szczególną uwagę należy zwrócić na pobieranie wody podczas długiego transportu, czy intensywnych zawodów. Nawodnienie organizmu jest niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Zaplanowanie zatem odpowiednio długich postojów czy przerw między startami jest niezbędne, aby koń swobodnie się napił.

Czym są elektrolity?

Są pewne przypadki, w których sama woda nie wystarczy do prawidłowego nawodnienia organizmu. Może okazać się, że pozostaje ona w układzie pokarmowym, nie mogąc dostać się dalej, czyli do komórek organizmu. Aby tak się stało organizm musi zawierać odpowiednie stężenie jonów sodu, chloru, magnezu, potasu oraz wapnia, aby prawidłowo nawadniać komórki.

Na niedobór elektrolitów szczególnie narażone są konie w intensywnym treningu sportowym, które pocą się w dużym stopniu. Również zdarzyć się to może w przypadku okazjonalnego narażenia na długotrwały stres jak np. w trakcie transportu. Wraz z potem dochodzi do wypłukania wyżej wymienionych jonów. Brak ich regularnego uzupełniania prowadzi do spadku kondycji, zmniejszania objętości mięśniowej, spadku wydolności i wydłużenia czasu regeneracji.

Konieczne jest wówczas suplementowanie elektrolitów w postaci proszku do paszy (link electrolyte power plus) lub dodając je do wody (link Hydrofocus). Odpowiednio zbilansowane substancje zapewniają odpowiedni poziom potrzebnych organizmowi jonów, dzięki czemu możliwe będzie prawidłowe nawodnienie.

Na utratę elektrolitów narażone są również konie w podeszłym wieku. U takich zwierząt również zalecane jest stosowanie suplementacji. U końskich seniorów, w wyniku zaburzeń wchłaniania, może okazać się, że przyjmowane jony znajdujące się w wodzie, czy w pokarmach stałych nie są absorbowane w odpowiednim stopniu. Wówczas suplementacja elektrolitów jest wskazana do uzupełnienia niedoborów.